Người Lớn Rất Thích Những Con Số
“Người lớn rất thích những con số” là câu nói trong chương IV của Hoàng Tử Bé. Vì sao ta hay hỏi giá tiền, điểm số, mức lương trước khi hỏi một người có vui không?
Hồi nhỏ, khi có bạn mới, bạn có thể chạy về kể rằng hai đứa cùng thích vẽ, rằng bạn ấy biết gấp thuyền giấy và hay cười đến mức nói không hết câu. Người lớn nghe xong hỏi bạn ấy mấy tuổi, học lớp nào. Bạn trả lời được cả hai, nhưng vẫn muốn kể tiếp chuyện con thuyền hai đứa thả ở rãnh nước sau cơn mưa.
Nhiều năm sau, nghe một người thân báo vừa chuyển việc, câu đầu tiên bạn hỏi có khi là “Lương bên đó bao nhiêu?”. Mức lương là một thông tin đáng hỏi. Chỉ là người kia có thể đang háo hức kể về công việc mới, còn bạn đã vô tình lái câu chuyện sang một hướng khác. Đọc lại câu “Người lớn rất thích những con số” trong Hoàng Tử Bé, ta dễ nhận ra mình ở cả hai phía của cuộc trò chuyện ấy. ec-le-centre-chevannes.ac-versailles.fr
Mục lục
Câu “Người lớn rất thích những con số” xuất hiện ở đâu?
Câu nói xuất hiện trong chương IV của Hoàng Tử Bé, tác phẩm của Antoine de Saint-Exupéry. Nguyên văn tiếng Pháp là “Les grandes personnes aiment les chiffres.” Người kể chuyện nhận xét rằng khi nghe giới thiệu về một người bạn mới, người lớn thường hỏi tuổi, cân nặng hay thu nhập của cha người bạn ấy. Ông cũng gợi ra những câu hỏi khác, chẳng hạn giọng người bạn nghe thế nào hoặc người ấy thích chơi trò gì. ec-le-centre-chevannes.ac-versailles.fr
Trong cùng chương, tác giả dùng ví dụ về một ngôi nhà. Trẻ con có thể hình dung nó qua gạch hồng, hoa bên cửa sổ và chim bồ câu trên mái. Với những người lớn trong câu chuyện, chỉ cần biết căn nhà có giá một trăm nghìn franc, họ đã sẵn sàng khen nó đẹp. Hai cách kể khiến người nghe chú ý đến hai điều khác nhau ở cùng một ngôi nhà. ec-le-centre-chevannes.ac-versailles.fr
Vì sao người lớn thường hỏi những điều có thể đo đếm?
Khi thuê nhà, bạn cần biết tiền thuê và quãng đường đi làm. Khi nhận một công việc, bạn cần tính mức lương có đủ trang trải hay không. Những con số giúp ta so sánh và quyết định, nhất là khi một lựa chọn ảnh hưởng đến nhiều tháng sau đó.
Thói quen ấy cũng đi vào những lúc ta chỉ đang trò chuyện. Một người kể vừa đi xa về, ta hỏi chuyến đi hết bao nhiêu. Một đứa trẻ chạy vào khoe bài kiểm tra, ta hỏi được mấy điểm. Các câu hỏi đều dễ trả lời, nên cuộc trò chuyện có thể kết thúc ngay khi người kia vừa nói xong con số.
Điều gì bị bỏ qua khi câu chuyện dừng ở con số?
Hai căn nhà cùng giá thuê có thể đem lại hai cảm giác rất khác. Bạn đến xem căn thứ nhất và nhớ ở đó có hai phòng. Khi rời căn thứ hai, bạn lại nhớ chậu hoa bên bậc cửa, đôi dép ai để ngay ngắn ngoài hiên và khoảng nắng chiếu tới bàn ăn vào cuối buổi chiều. Lúc chọn nơi để sống, những chi tiết ấy cũng giúp bạn hình dung mình sẽ trải qua một ngày ở đó ra sao.
Với một người cũng vậy. Nếu đứa trẻ nói được bảy điểm, bạn đã biết kết quả bài kiểm tra. Nếu hỏi thêm “Có câu nào con làm được mà lúc đầu tưởng sẽ bỏ không?”, bạn có thể nghe nó kể về bài toán đã thử hai cách, suýt gạch đi rồi cuối cùng làm ra. Có khi đó mới là chuyện nó muốn khoe từ lúc chạy vào nhà.
Thử hỏi thêm một câu
Lần tới khi người thân báo vừa chuyển việc, sau câu hỏi về lương, bạn có thể hỏi “Ở chỗ mới, điều gì làm con mong đến ngày đi làm nhất?” Biết đâu họ muốn kể rằng ở đó có người chịu ngồi hướng dẫn họ làm một việc đã muốn học từ lâu. Hoặc đơn giản là tan ca đúng giờ, họ sẽ kịp về ăn cơm với cả nhà.
Nghĩ lại về một người bạn quý, bạn nhớ điều gì đầu tiên? Có thể đó là năm hai người gặp nhau. Cũng có thể là tiếng cười của họ ở cuối một câu chuyện. Nếu muốn người khác hình dung về người bạn ấy, bạn sẽ bắt đầu kể từ đâu?