Cổng Parabol có nguy cơ bị giải tỏa, nhiều thế hệ sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội cảm thấy tiếc nuối

Mục lục

1. Thực hư chuyện Cổng Parabol "biến mất": Quy hoạch đường Giải Phóng 90m và cú sốc với người Bách Khoa

2. Chi tiết bản đồ quy hoạch và số phận của những mét vuông "vàng"

3. Biểu tượng kiến trúc đi cùng năm tháng: Vì sao đường cong Parabol lại là "linh hồn" không thể thay thế?

4. Những con số biết nói phía sau một công trình kiến trúc

5. Giai thoại và những lời đồn: Cánh cổng "thần thánh" quyết định vận mệnh thi cử của sinh viên

6. Bài toán bảo tồn khó giải: Di dời nguyên trạng hay chấp nhận chỉ còn là ký ức?

7. Nỗ lực từ phía Nhà trường và tiếng nói của cộng đồng Bách Khoa

8. Lời cam kết với quá khứ: Giữ gìn bản sắc Bách Khoa giữa dòng chảy đô thị hiện đại

Bạn sẽ cảm thấy thế nào nếu một sáng thức dậy, biểu tượng gắn liền với cả thời thanh xuân tại Bách Khoa bỗng chốc chỉ còn là ký ức? Đó không chỉ là câu hỏi giả định, mà là nỗi lo đau đáu của hàng vạn cựu sinh viên khi nghe tin về kế hoạch giải tỏa Cổng Parabol để mở rộng đường.

Tin đồn về việc Cổng Parabol có nguy cơ bị giải tỏa không còn là câu chuyện bên lề trà đá, mà là một thực tế đang dần hiện hữu trong các dự thảo quy hoạch hạ tầng đô thị. Đây là bài toán khó giữa việc bảo tồn di sản ký ức và phát triển mạng lưới giao thông Thủ đô.

Đối với một người qua đường, đó có lẽ chỉ là một cấu trúc bê tông hình vòng cung chắn lối. Nhưng với hàng chục vạn người đã từng học tập tại Đại học Bách Khoa Hà Nội (HUST), đó là vạch xuất phát của tuổi trẻ và là chứng nhân của những đêm thức trắng ôn thi.

Nếu bạn muốn lưu giữ những khung hình đẹp nhất với biểu tượng này, thời điểm lý tưởng nhất là từ 6:00 - 7:30 sáng. Lúc này, ánh nắng xuyên qua vòm cổng tạo nên sự tương phản sắc nét, và vị trí check-in từ phía hành lang tòa nhà C1 nhìn ra sẽ lấy được toàn bộ độ vút của đường cong Parabol.

Thực hư chuyện Cổng Parabol "biến mất": Quy hoạch đường Giải Phóng 90m và cú sốc với người Bách Khoa

Câu chuyện bắt đầu từ dự án mở rộng đường Giải Phóng — một trong những huyết mạch giao thông quan trọng nhất phía Nam Thủ đô. Theo bản đồ quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội, tuyến đường này có các thông số kỹ thuật đáng chú ý:

• Lộ giới quy hoạch: Dự kiến mở rộng lên tới 90 mét.

• Vị trí trọng điểm: Nút giao Giải Phóng - Đại Cồ Việt - Lê Thanh Nghị.

• Mục tiêu: Giải quyết tình trạng "nút thắt cổ chai" thường xuyên gây ùn tắc nghiêm trọng tại cửa ngõ phía Nam.

Thực tế, thực trạng giao thông tại đây vô cùng áp lực. Vào mỗi giờ cao điểm, dòng phương tiện từ phía bến xe Giáp Bát, Nước Ngầm đổ về trung tâm thường xuyên bị kẹt cứng ngay đoạn trước cổng trường. Tiếng còi xe và khói bụi bủa vây dải mặt tiền phía Tây của Đại học Bách Khoa, nơi tọa lạc của cánh cổng Parabol huyền thoại.

Việc nằm trong hành lang dự kiến thực hiện dự án khiến số phận của cánh cổng trở nên mong manh. Hà Nội cần hạ tầng hiện đại để phát triển, và các công trình nằm trong phạm vi mở rộng buộc phải có phương án xử lý phù hợp.

Nhưng nếu sự hiện đại hóa đi kèm việc dỡ bỏ một biểu tượng kiến trúc lâu đời, liệu chúng ta có đang đánh mất những giá trị quý giá? Cổng Parabol không chỉ là lối đi, nó là một phần định danh của cộng đồng kỹ sư Việt Nam.

Trên fanpage HUST Confessions, một sinh viên khóa 65 chia sẻ: "Mỗi chiều tan học, em thường đứng đợi bạn dưới chân cổng. Nhìn vòm cổng cao vút, em cảm thấy mình nhỏ bé nhưng đầy tự hào. Nếu sau này cổng bị dỡ, cảm giác như lối vào ngôi nhà chung của sinh viên Bách Khoa bị đóng lại mãi mãi, hụt hẫng lắm".

"Việc mở rộng đường Giải Phóng là nhu cầu thực tế để phát triển đô thị. Tuy nhiên, thay vì phá bỏ, chúng ta nên nghiên cứu giải pháp kỹ thuật để dịch chuyển nguyên khối hoặc tích hợp di sản vào không gian giao thông mới." — Kiến trúc sư Trần Huy Hoàng nhận định.

Chi tiết bản đồ quy hoạch và số phận của những mét vuông "vàng"

Nhìn vào bản đồ quy hoạch hạ tầng giao thông quận Hai Bà Trưng, áp lực lên khu vực nút giao Giải Phóng là rất lớn. Hiện tại, khoảng cách từ tim đường đến chân cổng Parabol khá hạn hẹp, khiến việc thi công mở rộng lòng đường gặp nhiều thách thức về mặt kỹ thuật.

Vị trí của cánh cổng hiện tại nếu giữ nguyên có thể nằm sát mép đường mới, gây khó khăn cho việc duy trì kết cấu an toàn của một công trình bê tông đã có tuổi đời hơn 50 năm. Các cơ quan chức năng đã có những cuộc khảo sát sơ bộ để đánh giá tác động.

Dải đất mặt tiền của HUST vốn là quỹ đất giáo dục quý giá. Với cộng đồng, giá trị của nó nằm ở tính lịch sử và tinh thần. Mỗi mét vuông đất trong quy hoạch đều chứa đựng câu chuyện về sự phát triển của một trung tâm đào tạo kỹ thuật hàng đầu Việt Nam qua nhiều thời kỳ.

Biểu tượng kiến trúc đi cùng năm tháng: Vì sao đường cong Parabol lại là "linh hồn" không thể thay thế?

Tại sao không phải là một cánh cổng vuông vức theo lối truyền thống? Trong tâm thức của Thầy Minh – một giảng viên kỳ cựu – đường cong Parabol là một tuyên ngôn về kỹ thuật. Thầy chia sẻ vòm cong này thể hiện sự thanh thoát nhưng vững chãi, đại diện cho tính cách của người làm khoa học: chính xác nhưng vẫn đầy tính sáng tạo.

Cổng Parabol mang những ý nghĩa biểu tượng sâu sắc đối với cộng đồng HUST:

• Sự hội tụ: Trong toán học, Parabol có đặc tính hội tụ các tia sáng về một tiêu điểm, tượng trưng cho việc thu hút nhân tài và tinh hoa trí thức.

• Sự phát triển không giới hạn: Hình dáng đồ thị hướng lên trên nhắc nhở về khát khao vươn tới những đỉnh cao tri thức mới.

• Nhận diện thương hiệu: Hình ảnh vòm cổng đã được chuẩn hóa trên logo, bằng tốt nghiệp và trở thành biểu tượng sống động nhất của nhà trường.

Sức sống của công trình nằm ở việc áp dụng nguyên lý toán học vĩnh cửu. Nó mang lại dấu ấn thị giác mạnh mẽ, khác biệt hoàn toàn với vẻ nghiêm cẩn của các công trình cùng thời. Mất đi cánh cổng, một phần bản sắc của trường sẽ trở nên thiếu khuyết trong lòng người học.

Mỗi khi đi ngang qua đây, người ta không chỉ thấy một khuôn viên trường học mà còn thấy một biểu tượng của khoa học và công nghệ. Những người kiến tạo đã biến một cấu trúc bê tông thành nơi lưu giữ khát vọng của nhiều thế hệ kỹ sư Việt Nam.

Những con số biết nói phía sau một công trình kiến trúc

Dưới góc độ chuyên môn, Cổng Parabol là một ví dụ tiêu biểu của kết cấu vỏ mỏng bê tông cốt thép (thin-shell structure). Đây là kỹ thuật tiên tiến trong những năm 70, đòi hỏi tính toán chịu lực cực kỳ chính xác để đảm bảo độ bền mà vẫn giữ được độ mỏng nhẹ của bản vòm.

Công trình có chiều cao đỉnh vòm khoảng 15 mét, được thiết kế theo phương trình toán học $y = ax^2$ chuẩn mực. Sự tương quan tỷ lệ giữa cánh cổng và tòa nhà C1 phía sau tạo nên một quần thể kiến trúc hài hòa, lấy vòm cổng làm tiêu điểm dẫn dắt không gian.

Độ bền của công trình qua nửa thế kỷ nắng mưa là minh chứng cho trình độ kỹ thuật xây dựng đáng nể của thời kỳ đó. Đây không chỉ là một tài sản của riêng trường Bách Khoa mà còn là di sản quý giá của kiến trúc hiện đại Việt Nam giai đoạn đầu.

"Cổng Parabol là di sản hiếm hoi kết hợp hoàn hảo giữa toán học và nghệ thuật kiến trúc hiện đại thời kỳ đầu tại Việt Nam. Việc bảo tồn nó là bảo tồn một trang sử của ngành xây dựng nước nhà." — Một chuyên gia từ Khoa Kiến trúc & Quy hoạch chia sẻ.

Giai thoại và những lời đồn: Cánh cổng "thần thánh" quyết định vận mệnh thi cử của sinh viên

Sinh viên Bách Khoa thường truyền tai nhau những "luật ngầm" thú vị gắn liền với cánh cổng này. Có lời đồn rằng vào những kỳ thi căng thẳng, sinh viên thường tránh đi qua chính giữa vòm cổng để cầu mong sự may mắn, thay vào đó họ sẽ đi vòng qua hai bên cánh.

Dù chỉ là những câu chuyện vui, nó cho thấy cánh cổng đã trở thành một thực thể có hồn trong đời sống sinh viên. Hay như kỷ niệm của anh Tuấn, cựu sinh viên K45: "Ngày trước bố đèo tôi bằng xe đạp đến đây nhập học, giờ tôi lại đưa con trai đứng đúng vị trí đó chụp ảnh. Cảnh vật thay đổi, nhưng vòm cổng vẫn là sợi dây kết nối hai thế hệ".

Những câu chuyện cá nhân này là lý do khiến việc giải tỏa cánh cổng trở thành một vấn đề văn hóa nhạy cảm. Khi thông tin quy hoạch được lan tỏa, nhiều người đã tìm về để ghi lại những khoảnh khắc cuối cùng với biểu tượng của tuổi trẻ, tạo nên một làn sóng quan tâm lớn trên mạng xã hội.

Bài toán bảo tồn khó giải: Di dời nguyên trạng hay chấp nhận chỉ còn là ký ức?

Trước thực tế dự án hạ tầng là yêu cầu cấp thiết, giới chuyên môn đang thảo luận về giải pháp cứu vãn cánh cổng. Trong bảo tồn di sản, việc di dời các công trình nặng hàng nghìn tấn là khả thi nhưng với Cổng Parabol, đây là một thách thức lớn do kết cấu vỏ mỏng dễ tổn thương.

Một phương án khác được đề xuất là xây dựng mô phỏng ở vị trí mới lùi sâu vào khuôn viên trường. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng giá trị của di sản nằm ở sự tích tụ thời gian với những vết sạm màu mưa nắng. Một bản sao mới tinh tươm khó lòng thay thế được giá trị tinh thần của bản gốc.

Giải pháp tạo một "đảo giao thông" bảo tồn xung quanh cánh cổng như mô hình Khải Hoàn Môn ở Paris cũng được nhắc tới. Cách làm này vừa giữ được di sản, vừa tạo điểm nhấn kiến trúc độc đáo cho đô thị, thể hiện sự trân trọng giá trị lịch sử trong quá trình phát triển.

Nỗ lực từ phía Nhà trường và tiếng nói của cộng đồng Bách Khoa

Lãnh đạo Đại học Bách Khoa Hà Nội luôn nỗ lực tìm kiếm giải pháp vẹn cả đôi đường. Nhà trường ủng hộ việc phát triển hạ tầng Thủ đô nhưng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ gìn bản sắc kiến trúc. Các hội cựu sinh viên cũng đã có nhiều đóng góp ý kiến về phương án bảo tồn.

Đây không đơn thuần là câu chuyện cảm xúc, mà là cuộc đối thoại về cách thức một thành phố phát triển bền vững dựa trên sự tôn trọng quá khứ. Các chiến dịch truyền thông của sinh viên đã giúp vấn đề này trở thành một ví dụ điển hình về việc bảo tồn di sản đô thị trong lòng các dự án hạ tầng hiện đại.

Lời cam kết với quá khứ: Giữ gìn bản sắc Bách Khoa giữa dòng chảy đô thị hiện đại

Cổng Parabol không chỉ là gạch đá, đó là niềm tự hào và tinh thần vượt khó của bao thế hệ. Nếu bạn chưa từng ghé thăm, đây là thời điểm phù hợp để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của nó. Hãy lưu giữ những hình ảnh này như một cách nhắc nhở về một biểu tượng trí tuệ của Việt Nam.

Một thành phố đáng sống không chỉ cần những con đường 8 làn xe phẳng lì mà còn cần những điểm tựa tâm hồn vững chãi. Dù diện mạo đường Giải Phóng có thay đổi theo hướng hiện đại hơn, tinh thần Bách Khoa — sự chính xác, lòng kiên trì và khát khao cống hiến — sẽ luôn là mạch ngầm chảy trong mỗi thế hệ sinh viên.

Bạn có câu chuyện cá nhân nào gắn liền với Cổng Parabol không? Một kỷ niệm thi cử hay một tấm ảnh cũ kỹ chụp cùng bạn bè dưới chân cổng? Hãy chia sẻ cùng SenStay dưới phần bình luận. Mỗi câu chuyện của bạn chính là một phần dữ liệu quý giá góp phần khẳng định giá trị tinh thần của biểu tượng này!

"Đường có thể mở rộng, nhà có thể xây cao, nhưng nếu mất đi vòm cổng này, em thấy Bách Khoa như mất đi một phần 'vân tay' nhận dạng của mình vậy." — Bạn Nam, sinh viên K67 bộc bạch.